Duurzaamheid Strategie Scan (DSS)

Kernelementen van de methodiek
Van ondernemingen worden afgewogen beslissingen verwacht die het meest duurzame resultaat opleveren. Ook voor de onderneming zelf is dit interessant; het einddoel en resultaat is immers continuïteit op de lange termijn. BECO heeft een praktische methode ontwikkeld die bedrijven helpt de goede beslissingen te nemen. De Duurzaamheid Strategie Scan is een praktisch instrument om concreet aan de slag te gaan met duurzaam ondernemen. Om het abstract begrip "duurzaam ondernemen" om te zetten in concrete acties is meer inzicht nodig in de aspecten die specifiek voor een onderneming relevant zijn.
De Duurzaamheid Strategie Scan maakt aan de hand van de kernelementen op het gebied van People, Planet en Profit (de zogenaamde Triple P) inzichtelijk hoe een organisatie op het gebied van duurzaam ondernemen presteert. Daarnaast maakt de DSS inzichtelijk hoe de stakeholders de prestaties van de organisatie waarnemen én wat zij in de toekomst van de organisatie verwachten. Belangrijk hierbij is in welke mate de organisatie tegemoet komt aan de belangen van haar stakeholders.

Voorbeelden en argumenten bij de keuze voor DSS als duurzaamheid-scan argumenten

Inzicht binnen een kort tijdsbestek
De DSS kan in een kort tijdsbestek worden uitgevoerd. Per bedrijfsproces (bijvoorbeeld inkoop, productieproces, marketing, etc) wordt door een adviseur samen met de verantwoordelijke manager van het bedrijf een gespecificeerde lijst met vragen doorgenomen. De vragen behandelen de people, profit en planet issues die voor dat bedrijfsproces relevant zijn. Hiermee wordt in korte tijd inzicht verkregen in de prestaties van het bedrijf op duurzaam ondernemen-gebied, gemeten ten opzichte van de 'best practices' van de branche.

Branche-specifieke methode
Aangezien iedere sector haar eigen problematiek kent en dus ook haar eigen 'best practices' is het van groot belang dat de scan sectorspecifiek gemaakt wordt. Er bestaat een specifieke DSS voor diverse sectoren, zoals chemie, metaal, transport, recreatie, toerisme, voedselverwerkende industrie, kunststof, afvalverwerking, diensten en waterschappen.

Internationaal erkende richtlijnen
De DSS methodiek in het algemeen en de Triple P meting in het bijzonder is gestoeld op internationaal erkende richtlijnen, standaarden en normen, zoals voor kwaliteit het EFQM-model, voor sociale en milieu-aspecten Global Reporting Initiative en Social Accountability 8000 richtlijnen en voor milieu ISO 14001. De DSS-methodiek sluit ook aan op de AcountAbility 1000 richtlijnen.

De scan bestaat uit drie delen:

• Uitvoering duurzaamheidsscan (Triple P meting)
• Stakeholderconsultatie en analyse
• Opstellen duurzaamheidsagenda

1. Uitvoering duurzaamheidsscan (Triple P meting)

Hierbij wordt het bedrijf/de organisatie doorgelicht op alle aspecten die verband houden met de duurzaamheidsprestaties, dat wil zeggen de bijdrage aan economische ontwikkeling, bescherming van het milieu en maatschappelijke vooruitgang. Dit gebeurt aan de hand van vragenlijsten. De DSS kijkt niet alleen naar het productieproces, zoals bij een milieuscan, maar beslaat de gehele bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering is onderverdeeld in 7 basis modules: strategie, processen, inkoop, verkoop, personeelsbeleid, financiën en communicatie. Voor sommige sectoren worden hieraan nog sector of zelfs organisatie-specifieke modules aan toegevoegd. Per module wordt de verantwoordelijke manager bevraagd. Hierbij wordt niet alleen gekeken of activiteiten zijn uitgevoerd of maatregelen zijn genomen, maar ook of er sprake is van structurele aandacht dan wel of er beleid is ontwikkeld, doelen zijn gesteld en of de resultaten worden gemeten. De antwoorden op de concrete vragen bepalen de scores op de 3 P's per module. Aan het einde van de doorlichting krijgt de organisatie met behulp van een zogenaamde spiegel een beeld van de eigen duurzaamheidsprestaties. Met behulp van deze spiegel kan het bedrijf in één oogopslag zien bij welke bedrijfsactiviteit meer aandacht voor duurzaamheid mogelijk of gewenst is.

Dit voorbeeldbedrijf heeft al aandacht besteed aan duurzaamheid in alle aspecten van de bedrijfsvoering. Ten aanzien van Communicatie, Inkoop en Financiën lijken op het eerste gezicht nog de meeste verbeterkansen te liggen. Om meer inzicht te krijgen in de score en daarmee ook de verbetermogelijkheden per module, worden ook de prestaties per module in detail in een spiegel weergegeven.

Deze spiegel geeft aan dat het bedrijf al duurzaamheidscriteria heeft opgesteld voor de prestatie van haar leveranciers, maar dat ze bij de selectie van producten nog geen eisen stelt. Ook ten aanzien van de communicatie van de inkoop en het inkoopproces zijn nog verbeteringen mogelijk. Voor alle modules krijgt het bedrijf in detail te zien waar nog kansen liggen om de eigen duurzaamheidsprestatie te verbeteren.

2. Stakeholderanalyse

In overleg met de organisatie worden de belangrijkste stakeholders bepaald. Dit zijn belanghebbenden uit de omgeving van een organisatie, zoals bijvoorbeeld de werknemers, een milieuorganisatie, de bank, afnemers/klanten, leveranciers of het bevoegd gezag. BECO benadert de meest relevante stakeholders van het bedrijf. Centraal staan onderstaande drie vragen:

1. Welke onderwerpen vindt men van belang in relatie tot de activiteiten van het bedrijf (wat zijn de belangen van de desbetreffende stakeholder)?
2. Hoe waardeert men de prestatie van het bedrijf op deze onderwerpen op dit moment?
3. Wat verwacht men van het bedrijf in de toekomst (gewenste prestatie op de onderwerpen)?

Op deze manier confronteren we de prestatie van het bedrijf volgens de Triple P meting met de mening van de stakeholders over de prestatie van het bedrijf. Om de visie van de stakeholders inzichtelijk te maken, wordt per stakeholder een spiegel gebruikt (zie onderstaande figuur). In deze spiegel zijn de score van de organisatie (de Triple P meting), de beoordeling door de stakeholder van de prestatie van het bedrijf en het belang dat de stakeholder aan de diverse aspecten hecht, naast elkaar getoond. Deze spiegel laat aspecten van de score van de organisatie zien die voor de desbetreffende stakeholder van belang/relevant zijn.

Bij dit voorbeeldbedrijf vindt de bank het heel belangrijk dat er bij verkoop en marketing aandacht besteed wordt aan duurzaamheid. De bank denkt dat het bedrijf op dit onderwerp heel goed presteert (maximale score). Uit de bedrijfsdoorlichting blijkt echter dat het bedrijf in de praktijk niet erg goed presteert op dit onderwerp. Dit is daarmee een onderwerp waar het bedrijf aandacht aan moet besteden.

3. Opstellen duurzaamheidsagenda

Op basis van de bedrijfsdoorlichting en de stakeholderanalyse worden in overleg met in ieder geval de betrokken managers van de organisatie prioriteiten voor verbetering opgesteld. Hierbij houden we expliciet rekening met de financieel-economische consequenties. De confrontatie tussen de daadwerkelijke prestaties van de organisatie en de perceptie daarvan door de stakeholders vormt hierbij belangrijke input voor de discussie met het management. De discussie gaat over risico's en kansen in relatie tot duurzaam ondernemen. Samen met de organisatie wordt een eerste aanzet gegeven voor het vormen van een visie op duurzaam ondernemen, op basis waarvan de organisatie zijn duurzaamheidsstrategie en ambities voor de komende jaren kan formuleren. Het eindresultaat van de DSS is de vaststelling van een strategische duurzaamheidsagenda. De volgende stap is dan de nadere invulling van deze overkoepelende duurzaamheidsagenda met actieplannen per bedrijfsonderdeel.

4. Referenties Beco

BECO Groep heeft de Duurzaamheid Strategie Scan tot grote tevredenheid van meer dan 150 klanten uitgevoerd, variërend van grote ondernemingen tot MKB-ers, onderzoeksinstituten, provincies, gemeenten en waterschappen. Enkele voorbeelden treft u hieronder:

Atofina Beckmann Groep Boenk & de Groot Boerhof Projectinrichters Broomchemie Dow Chemical Terneuzen Eastman Chemical Elton ENCI EPZ GE Plastics Gemeente Heiloo Gemeente Oss Gemeente Waalwijk Herikon IneosSilicas Jonge Poerink Conveyors bv Kamer van Koophandel Nederland Knobbe Metaal Industrie Koffiebranderij Peeze Kors Group Landhuishotel de Bloemenbeek Mechdes Engineering

Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) Nedstaal BV Ola Ovako PQ Europe Prolyte Products Group Provincie Zuid Holland Provincie Gelderland Provincie Noord Brabant Provincie Overijssel Roelofs Groep SABIC Sekisui S Lec Schur Flexible Benelux Supermarkt Wansink BV Thermphos Uzimet Rijswijk Van Gansewinkel Yare Sluiskil B.V. Zinifex Budel Waterschap Hollandse Delta Waterschap De Dommel

Bent u geïnteresseerd in de Duurzaamheid Strategie Scan en/of wilt u graag een DSS demo? Neem dan contact op met Beco via info@duurzaamondernemen.nl of via +31 10 298 52 20.